Czy można opróżnić mieszkanie przed sprawą spadkową?
Sprawa spadkowa potrafi trwać miesiącami, a mieszkanie po zmarłym wymaga decyzji od razu. Wyjaśniamy, co wolno zrobić wcześniej i czego lepiej nie robić bez zgody pozostałych spadkobierców.
Spadkobiercy stają się właścicielami z chwilą śmierci spadkodawcy, a nie dopiero po sprawie spadkowej. Posprzątać i zabezpieczyć mieszkanie może każdy z nich, bo to czynność zachowawcza. Na wyrzucenie albo sprzedaż rzeczy, które mają wartość, lepiej mieć zgodę wszystkich spadkobierców.
Od kiedy spadkobiercy są właścicielami
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia, czyli z dniem śmierci spadkodawcy (art. 925 Kodeksu cywilnego). Postanowienie sądu albo akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza tylko to potwierdzają. Są potrzebne na przykład do sprzedaży mieszkania albo wpisu w księdze wieczystej.
Jeśli spadkobierców jest kilku, do działu spadku są współwłaścicielami wszystkiego, co należało do zmarłego, także rzeczy w mieszkaniu.
Co wolno zrobić bez zgody pozostałych spadkobierców
Każdy współwłaściciel może wykonywać czynności, które służą zachowaniu wspólnej rzeczy (art. 209 Kodeksu cywilnego). W praktyce to na przykład:
- Sprzątanie po zgonie i dezynfekcja. Chronią lokal przed zniszczeniem, a sąsiadów przed zapachem i owadami.
- Wyrzucenie zepsutej żywności i skażonych rzeczy. Materac czy pościel z płynami ustrojowymi nie mają wartości, a szkodzą zdrowiu.
- Zabezpieczenie dokumentów i kosztowności. Najlepiej spisać je i sfotografować.
- Opłacanie rachunków i zamknięcie lokalu. Żeby nie narosły zaległości i nie doszło do włamania.
Na co potrzebna jest zgoda spadkobierców
Sprzedaż, oddanie albo wyrzucenie rzeczy, które mają wartość, to więcej niż zabezpieczenie mieszkania. Na takie decyzje lepiej mieć zgodę wszystkich spadkobierców, najlepiej na piśmie albo mailowo. Dotyczy to mebli, sprzętu, biżuterii, pamiątek i dokumentów.
Jeśli spadkobiercy nie mogą się porozumieć, sprawę może rozstrzygnąć sąd. W sytuacjach spornych warto zapytać prawnika, zanim cokolwiek wyniesiesz.
Jak opróżnić mieszkanie, żeby uniknąć sporów
- Zrób spis i zdjęcia przed opróżnieniem. Pokażesz innym spadkobiercom, co było w mieszkaniu.
- Podziel rzeczy na trzy grupy. Do zachowania, do podziału, do wyrzucenia.
- Uzgodnij listę z pozostałymi spadkobiercami. Wystarczy wiadomość mailowa, którą każdy potwierdzi.
- Przechowaj rzeczy wartościowe do działu spadku. Nie sprzedawaj ich na własną rękę.
Przy opróżnianiu odkładamy dokumenty, pamiątki i kosztowności, a rzeczy wartościowe przekazujemy za pokwitowaniem. Szczegóły na stronie opróżnianie mieszkania po zmarłym w Krakowie.
Kto płaci czynsz i rachunki w trakcie sprawy spadkowej
Wydatki na mieszkanie ponoszą spadkobiercy w stosunku do swoich udziałów (art. 207 Kodeksu cywilnego). Jeśli jeden z nich płaci za wszystkich, może potem rozliczyć się z pozostałymi. Warto zachować potwierdzenia przelewów.
O tym, kiedy rzeczy zmarłego można ruszać z punktu widzenia tradycji i przepisów, piszemy we wpisie ile dni nie wolno ruszać rzeczy zmarłego. Jeśli zmarły wynajmował mieszkanie, przeczytaj wpis kto płaci za sprzątanie po zgonie najemcy.
Pytania i odpowiedzi
Czy muszę czekać z opróżnieniem mieszkania na postanowienie sądu?
Ze sprzątaniem i zabezpieczeniem lokalu nie musisz. Na rozdysponowanie rzeczy, które mają wartość, lepiej mieć zgodę wszystkich spadkobierców.
Czy mogę wymienić zamki w mieszkaniu po zmarłym?
Możesz zabezpieczyć lokal, ale pozostali spadkobiercy też mają do niego prawo. Przekaż im klucze albo ustalcie wspólnie, kto je przechowuje.
Co, jeśli zmarły wynajmował mieszkanie?
Wtedy sam lokal nie wchodzi do spadku, ale rzeczy zmarłego tak. Termin oddania mieszkania trzeba ustalić z właścicielem.