Kto płaci za sprzątanie po zgonie najemcy?
Zgon najemcy stawia właściciela mieszkania w trudnej sytuacji: lokal wymaga sprzątania, a rodzina bywa nieosiągalna. Wyjaśniamy, kto ponosi koszt i jak go odzyskać.

Zwykle sprzątanie zleca i opłaca właściciel lokalu, bo chce szybko odzyskać mieszkanie. Koszt może potem dochodzić od spadkobierców najemcy, bo długi i zobowiązania najemcy wchodzą do spadku. Część polis mieszkaniowych właściciela pokrywa taki koszt.
Dlaczego zwykle płaci właściciel
Właściciel nie może czekać, aż spadkobiercy przyjmą spadek. Zapach przechodzi do sąsiadów, a lokal nie nadaje się do najmu. Dlatego to właściciel najczęściej zleca sprzątanie od razu.
Do lokalu wchodzi się dopiero po zakończeniu czynności przez policję. Rzeczy zmarłego zabezpiecz i spisz, bo należą do spadkobierców.
Jak odzyskać koszt
| Źródło | Co zrobić |
|---|---|
| Kaucja najemcy | Rozlicz koszt z kaucji, zgodnie z umową najmu |
| Spadkobiercy | Wystąp do nich z fakturą i protokołem z prac |
| Polisa mieszkaniowa | Sprawdź, czy obejmuje skutki zdarzeń w lokalu, zgłoś szkodę |
| Polisa najemcy | Jeśli najemca miał OC w życiu prywatnym, zapytaj ubezpieczyciela |
Do roszczenia wobec spadkobierców potrzebne są trzy dowody: protokół stanu lokalu ze zdjęciami sprzed prac, faktura z rozbiciem na pozycje oraz karta przekazania odpadu. Rachunek na jedną kwotę zbiorczą jest najłatwiejszy do podważenia przy sporze o wysokość szkody.
Co z rzeczami najemcy
Rzeczy najemcy należą do spadkobierców. Nie wyrzucaj ich bez ich zgody, z wyjątkiem rzeczy skażonych, które zagrażają zdrowiu. Spisz rzeczy wartościowe i przechowaj je do kontaktu z rodziną. Pomagamy przy tym podczas opróżniania mieszkania po zmarłym.
Co zapisać w umowie najmu na przyszłość
W umowie najmu można zawrzeć trzy zapisy: kontakt do osoby bliskiej najemcy, zgodę na wejście do lokalu w razie zagrożenia dla budynku oraz zasady przechowywania rzeczy po wygaśnięciu najmu. Taki komplet skraca okres, przez który lokal stoi pusty, zanim ustalisz spadkobierców.
Co dzieje się z umową najmu po śmierci najemcy
Przy najmie mieszkania w stosunek najmu mogą wstąpić osoby bliskie, które stale mieszkały z najemcą do jego śmierci, na przykład małżonek albo dzieci. Mówi o tym art. 691 Kodeksu cywilnego. Jeśli takich osób nie ma, najem wygasa, a lokal wraca do właściciela.
Mieszkanie komunalne po zmarłym najemcy
Jeśli nikt nie wstąpił w najem, lokal wraca do gminy. W Krakowie zasobem komunalnym zarządza Zarząd Budynków Komunalnych. Zapytaj zarządcę o termin zdania lokalu i o to, w jakim stanie trzeba go oddać.
Czy wynajmujący musi sam sprzątać mieszkanie
Nie musi robić tego osobiście. Jako właściciel odpowiada jednak za to, żeby lokal nie zagrażał sąsiadom, na przykład przez zapach albo owady. Dlatego zwykle zleca sprzątanie firmie od razu po zwolnieniu lokalu przez służby.
Koszt sprzątania jako dług spadkowy
Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego na spadkobierców przechodzą zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe zmarłego. Jeśli koszt doprowadzenia lokalu do stanu z umowy obciąża najemcę, roszczenie wchodzi do długów spadkowych i kierujesz je do spadkobierców.
Wysokość odpowiedzialności zależy od sposobu przyjęcia spadku. Przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca odpowiada do wartości majątku zmarłego. Jeśli spadek odrzucono, roszczenie zostaje bez adresata.
Kaucja najemcy: kiedy można ją wykorzystać
Kaucja zabezpiecza roszczenia z umowy najmu i po śmierci najemcy nie znika. Możesz z niej pokryć koszt doprowadzenia lokalu do stanu umownego, a nadwyżkę zwracasz spadkobiercom. Rozliczenie sporządza się na piśmie, z kwotą potrąconą i podstawą potrącenia.
- Zrób protokół stanu lokalu. Ze zdjęciami i datą, zanim ekipa zacznie pracę.
- Zachowaj fakturę za sprzątanie. To dowód wysokości szkody.
- Rozlicz kaucję na piśmie. Wyślij zestawienie spadkobiercom albo zarządcy.
- Zwróć nadwyżkę. Niewykorzystana część kaucji należy do spadku.
Gdy spadkobiercy odrzucą spadek albo nie ma ich wcale
Jeśli wszyscy spadkobiercy odrzucą spadek, dziedziczy gmina ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego, a gdy nie da się go ustalić, Skarb Państwa. Gmina i Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku i dziedziczą z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiadają więc do wartości majątku, który został po zmarłym.
W praktyce oznacza to długą drogę: stwierdzenie nabycia spadku, spis inwentarza, dopiero potem roszczenie. Dlatego właściciele zwykle sprzątają lokal od razu i dopiero później dochodzą kosztu. Zapach i owady rosną szybciej niż szanse na zwrot.
Co zrobić krok po kroku po zgonie najemcy
- Poczekaj na zwolnienie lokalu przez służby. Przy zgonie nagłym decyduje policja albo prokurator.
- Zabezpiecz mieszkanie. Zamknięte okna, zakręcona woda, wymieniony zamek po zdaniu kluczy.
- Udokumentuj stan. Zdjęcia każdego pomieszczenia i miejsca zgonu przed sprzątaniem.
- Powiadom ubezpieczyciela. Sprawdź, czy polisa pokryje koszt sprzątania.
- Zleć dezynfekcję. Dopiero po niej można wchodzić do lokalu bez ryzyka.
- Ustal spadkobierców. Od nich zależy, co dalej z rzeczami najemcy.
- Zbierz dokumenty do roszczenia. Umowa, protokół, zdjęcia, faktura, karta przekazania odpadu.
Kiedy w sprawę wchodzi sanepid albo zarządca budynku
Jeśli zapach albo owady wydostają się na klatkę schodową, sąsiedzi zgłaszają sprawę zarządcy, a ten powiadamia stację sanitarno-epidemiologiczną. Sanepid może wydać zalecenia co do lokalu, a ich koszt spada na właściciela nieruchomości. Właściciel dochodzi go potem od spadkobierców.
Szybka reakcja jest więc tańsza niż spór. Zarządcy w Krakowie zwykle wyznaczają krótki termin na uprzątnięcie lokalu, a po jego upływie zlecają prace zastępczo i obciążają nimi właściciela. Zakres kompetencji inspekcji rozpisujemy we wpisie sprzątanie po zgonie a sanepid.
Kto płaci czynsz i media po śmierci najemcy
Gdy w najem wstąpiła osoba bliska, płaci ona czynsz na dotychczasowych zasadach i wchodzi we wszystkie obowiązki z umowy. Gdy nikt nie wstąpił, najem wygasa z chwilą śmierci, a należności naliczone do tego dnia stają się długiem spadkowym.
Za okres po wygaśnięciu najmu właściciel nie ma już roszczenia o czynsz, bo umowy nie ma. Może natomiast żądać wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu od tego, kto trzyma w nim rzeczy i nie oddaje kluczy. Opłaty za media do dnia zgonu rozlicza się ze spadku, a liczniki po tej dacie przepisuje się albo zamyka od razu, bo opłaty stałe naliczają się również w pustym mieszkaniu.
Pytania i odpowiedzi
Czy umowa najmu wygasa po śmierci najemcy?
Przy najmie lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek, który nie był współnajemcą, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca miał obowiązek alimentacyjny, oraz osoba, która pozostawała z nim faktycznie we wspólnym pożyciu (art. 691 Kodeksu cywilnego). Warunek jest jeden: stałe zamieszkiwanie z najemcą do chwili jego śmierci. Jeśli takich osób nie ma, najem wygasa.
Czy mogę wystawić fakturę na spadkobierców?
Fakturę za sprzątanie wystawiamy na zleceniodawcę, czyli zwykle na właściciela. Właściciel może potem dochodzić zwrotu kosztów od spadkobierców.