Ile dni nie wolno ruszać rzeczy zmarłego?
Rodziny często słyszą, że rzeczy zmarłego trzeba zostawić do pogrzebu albo na 40 dni. Wyjaśniamy, co z tego wynika z tradycji, co z przepisów, a czego nie warto odkładać.
Przepisy nie wyznaczają żadnego terminu, przez który nie wolno ruszać rzeczy zmarłego. Terminy typu „do pogrzebu” czy „40 dni” pochodzą z tradycji. Jest jednak wyjątek: gdy w lokalu doszło do wycieku płynów ustrojowych, skażonych rzeczy nie warto zostawiać ani na jeden dzień.
Co mówią przepisy o rzeczach zmarłego
Z chwilą śmierci rzeczy zmarłego wchodzą do spadku. Należą do spadkobierców, nawet zanim sąd albo notariusz formalnie to potwierdzi. Prawo nie zakazuje ich przenoszenia, sprzątania ani wynoszenia w określonym czasie po zgonie.
W praktyce liczy się zgoda spadkobierców. Jeśli jest ich kilku, dobrze, żeby wspólnie ustalili, co zostaje, co trafia do podziału, a co można wyrzucić. Pozwala to uniknąć sporów przy dziale spadku.
Osobna sytuacja dotyczy zgonu nagłego albo niejasnego. Wtedy policja i prokurator mogą zabezpieczyć lokal. Dopóki go nie zwolnią, nie wolno w nim niczego ruszać.
Skąd biorą się terminy 40 dni i „do pogrzebu”
W polskiej tradycji ludowej długo utrzymywało się przekonanie, że dusza zmarłego zostaje w domu przez pewien czas po śmierci. Stąd zwyczaj zasłaniania luster, zatrzymywania zegarów i pozostawiania rzeczy na swoim miejscu.
Te zwyczaje mają znaczenie dla wielu rodzin i warto je uszanować, jeśli są dla kogoś ważne. Trzeba tylko oddzielić rzeczy, które mogą poczekać, od tych, które szkodzą zdrowiu.
Czego nie warto odkładać
- Materac i pościel z miejsca zgonu. Gdy doszło do wycieku płynów, stają się źródłem bakterii i zapachu.
- Jedzenie w lodówce i szafkach. Psuje się szybko, zwłaszcza gdy w lokalu wyłączono prąd.
- Leki. Oddaj je do apteki, która przyjmuje przeterminowane leki. Nie wyrzucaj ich do kosza.
- Rośliny i zwierzęta. Wymagają opieki od pierwszego dnia.
- Dokumenty i kosztowności. Zabezpiecz je, zanim do lokalu wejdą inne osoby.
Kiedy rzeczy zmarłego są niebezpieczne
Rzeczy, które miały kontakt z płynami ustrojowymi, mogą przenosić wirusy i bakterie. Dotyczy to zwłaszcza tkanin, materaca, dywanu i mebli tapicerowanych. Takich rzeczy nie wystarczy uprać, bo płyny wnikają głęboko w ich strukturę.
Jeśli ciało leżało w mieszkaniu dłużej niż dobę, strefę zgonu warto oddać specjalistom. Opisaliśmy to dokładniej na stronie sprzątanie po zwłokach w Krakowie.
40 dni czy 6 tygodni: skąd różne terminy
W różnych regionach Polski mówi się o 40 dniach albo o 6 tygodniach. Oba terminy wywodzą się z tradycji, w której dusza zmarłego zostaje jeszcze przez pewien czas blisko domu. Przepisy nie znają żadnego z nich, więc decyzja należy do rodziny.
Co zrobić z ubraniami po zmarłym
| Rodzaj odzieży | Co zrobić |
|---|---|
| Ubrania z szafy | Uprać i nosić, oddać albo zachować |
| Ubrania z zapachem rozkładu | Uprać, w razie potrzeby dwa razy, i wywietrzyć |
| Ubrania, w których zmarły leżał | Przekazać do utylizacji |
| Odzież z płynami ustrojowymi | Utylizacja jako odpad biologiczny |
Czystą odzież można oddać do kontenera albo organizacji charytatywnej. Ubrań z plamami albo z zapachem rozkładu nie oddawaj, tylko przekaż do utylizacji.
Jak zaplanować porządkowanie rzeczy
- Zacznij od dokumentów. Akty, umowy, polisy i testament przydadzą się przy sprawie spadkowej.
- Zrób zdjęcia rzeczy wartościowych. Ułatwią podział między spadkobierców.
- Podziel resztę na trzy grupy. Zachować, oddać, wyrzucić.
- Nie spiesz się z pamiątkami. Zdjęcia i listy mogą poczekać, aż rodzina będzie gotowa.
Pytania i odpowiedzi
Czy można sprzątać mieszkanie przed pogrzebem?
Tak. Przepisy tego nie zabraniają. Jeśli w lokalu doszło do wycieku płynów, sprzątanie przed pogrzebem jest wręcz wskazane ze względów zdrowotnych.
Czy można wyrzucić rzeczy zmarłego bez zgody rodzeństwa?
Rzeczy należą do wszystkich spadkobierców. Bez zgody pozostałych lepiej wyrzucać tylko rzeczy bez wartości i te, które szkodzą zdrowiu, na przykład zepsute jedzenie.